APEC là gì? Mục tiêu hoạt động của APEC là gì?

APEC là gì? Mục tiêu hoạt động của APEC như thế nào?

By
APEC là gì và Mục tiêu hoạt động của APEC – Được thành lập tháng 11/1989, Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC), hiện có 21 thành viên, đóng góp khoảng 57% GDP toàn cầu và hơn 50% thương mại Thế giới. Hãy cùng tìm hiểu nhé!

APEC là gì?

APEC là tên viết tắt tiếng Anh của Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (Asia – Pacific Economic Cooperation – APEC), là cơ chế hợp tác kinh tế hàng đầu ở châu Á – Thái Bình Dương nhằm thúc đẩy tự do hóa thương mại và đầu tư, tăng trưởng kinh tế và thịnh vượng chung trong khu vực.

Ý tưởng thành lập diễn đàn lần đầu tiên được Thủ tướng Úc Robert Hawke đề cập trong bài phát biểu tại buổi ăn trưa làm việc với Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc ngày 31-01-1989 ở Seoul, Hàn Quốc. Ngày 6 và 7-11-1989, các bộ trưởng 12 nền kinh tế khu vực châu Á – Thái Bình Dương đã họp lần đầu tiên tại Canberra dưới sự chủ trì của Bộ trưởng Ngoại giao Úc Gareth Evans, quyết định thành lập APEC.

Bối cảnh ra đời

Kinh tế toàn cầu: Sự gia tăng của quá trình toàn cầu hoá trên tất cả các lĩnh vực khiến các quốc gia trên thế giới ngày càng tăng tính phụ thuộc vào nhau. Trong khi đó, vòng đàm phán Uruguay trong khuôn khổ GATT có nguy cơ không đạt được kết quả như mong đợi, đã  thúc đẩy thêm quá trình khu vực hoá với sự hình thành các khối mậu dịch khu vực lớn trên thế giới như EU, NAFTA, AFTA…

Kinh tế khu vực: Khu vực châu Á, đặc biệt là Đông Á là những nền kinh tế năng động trên thế giới vào những năm 1980 có tốc độ tăng trưởng trung bình là 9-10%/năm. Mặc dù vậy, chưa có hình thức hợp tác kinh tế thương mại có hiệu quả trong khu vực Châu Á Thái Bình Dương để thúc đẩy sự phát triển kinh tế.

Chính trị: Sự điều chỉnh chiến lược của các quốc gia lớn vào cuối những năm 80 khi chiến tranh lạnh chấm dứt, đặc biệt là sự hội tụ về lợi ích kinh tế cũng như chính trị giữa những nước lớn dẫn tới việc hình thành một cơ cấu kinh tế thương mại trong khu vực.

Các nước đang phát triển: (ASEAN) cũng muốn tăng cường tiếng nói trong khu vực để thúc đẩy phát triển kinh tế, nhưng không muốn làm lu mờ những cơ chế hợp tác chính trị sẵn có.

Quá trình hình thành và phát triển

APEC là gì? Mục tiêu hoạt động của APEC là gì? 1

– Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á – Thái Bình Dương (APEC) được 12 thành viên thuộc khu vực Châu Á-Thái Bình Dương sáng lập tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao và Kinh tế tổ chức ở Can-bê-ra tháng 11/1989 theo sáng kiến của Ôt-xtrây-lia. Các thành viên sáng lập là Mỹ, Nhật, Ôt-xtrây-lia, Niu Di-lân, Ca-na-đa, Hàn Quốc, Thái Lan, Phi-lip-pin, Xinh-ga-po, Bru-nây, In-đô-nê-xia và Ma-lai-xia.

– Tháng 11/1991 kết nạp thêm Trung Quốc, lãnh thổ Hồng Công và Đài Loan.

– Tháng 11/1993 thêm Pa-pua Niu Ghi-nê, Mê-hi-cô;

– Tháng 11/1994 thêm Chi-lê và tạm ngừng thời hạn xét kết nạp thành viên trong 3 năm;

– Đến tháng 11/1998 kết nạp thêm Việt Nam, Nga và Pê-ru, đồng thời APEC quyết định tạm ngừng thời hạn xem xét kết nạp thành viên mới thêm 10 năm nữa để củng cố tổ chức.

– Đến nay có thêm 9 nền kinh tế đã xin gia nhập APEC là: Ấn Độ, Pa-kit-xtan, Ma Cao, Mông Cổ, Pa-na-ma, Cô-lôm-bi-a, Xri-lan-ca, Ê-cua-đo, Cốt-xta-ri-ca. Trong số ba thành viên ASEAN chưa phải là thành viên của APEC, Cam-pu-chia và Lào đã thông qua Việt Nam bày tỏ mong muốn gia nhập APEC.

– Năm 2007 khi thời hạn ngừng kết nạp thành viên mới hết hiệu lực, APEC sẽ thảo luận vấn đề kết nạp thành viên mới.

– Như vậy, cho đến thời điểm này, APEC có 21 thành viên, chiếm khoảng 52% diện tích lãnh thổ, 59% dân số, 70% nguồn tài nguyên thiên nhiên trên thế giới và đóng góp khoảng 57% GDP toàn cầu và hơn 50% thương mại thế giới.

– Nội dung hoạt động xoay quanh 3 trụ cột chính là tự do hoá thương mại và đầu tư, tạo thuận lợi cho thương mại và đầu tư, và hợp tác kinh tế kỹ thuật với các chương trình hành động tập thể (CAP) và chương trình hành động quốc gia (IAP) của từng thành viên.

Nói cách khác, mục tiêu của APEC không phải là để xây dựng một khối thương mại, một liên minh quan thuế hay một khu vực mậu dịch tự do như kiểu EU, NAFTA hay AFTA, mà là một diễn đàn kinh tế mở, nhằm xúc tiến các biện pháp kinh tế, thúc đẩy thương mại và đầu tư giữa các nến kinh tế thành viên trên cơ sở hoàn toàn tự nguyện trong khi thực sự mở cửa đối với tất cả các nước và khu vực khác.

Mục tiêu hoạt động của APEC là gì?

– Tuyên bố Seoul 1991 đề ra 4 mục tiêu phát triển trong APEC gồm:

  • Duy trì tăng trưởng và phát triển, vì lợi ích chung của nhân dân các nền kinh tế trong khu vực, góp phần vào tăng trưởng và phát triển chung của kinh tế thế giới.
  • Phát huy những tác động tích cực của sự phụ thuộc kinh tế ngày càng tăng đối với kinh tế khu vực và thế giới, bằng cách đẩy mạnh sự giao lưu hàng hoá, dịch vụ, vốn và công nghệ.
  • Xây dựng và tăng cường hệ thống thương mại đa biên, vì lợi ích của Châu Á -Thái Bình Dương và các nền kinh tế khác.
  • Giảm dần những rào cản đối với thương mại hàng hoá và dịch vụ giữa các nền kinh tế thành viên phù hợp với các nguyên tắc của WTO, và không – có hại đối với các nền kinh tế khác.

– Tuyên bố Bogor 1994 xác định mục tiêu của APEC là: thực hiện tự do hoá thương mại và đầu tư tại Châu Á- Thái Bình Dương đối với các nền kinh tế phát triển vào năm 2010 và đối với các nền kinh tế đang phát triển là 2020.

APEC là gì? Mục tiêu hoạt động của APEC là gì? 2

Nguyên tắc hoạt động

1/ Cùng có lợi: Do tính đa dạng của các nền kinh tế trong APEC về chính trị, văn hoá, kinh tế  nên quá trình hợp tác phải bảo đảm được tất cả các nền kinh tế APEC, bất kể sự chênh lệch mức độ phát triển, đều có lợi.

2/ Nguyên tắc đồng thuận (consensus): Tất cả các cam kết của APEC phải dựa trên sự nhất trí của các thành viên. Đây là nguyên tắc đã được các thành viên ASEAN áp dụng và thu được nhiều kết quả.

3/ Nguyên tắc tự nguyện: Tất cả các cam kết của các thành viên APEC đều dựa trên cơ sở tự nguyện (Ví dụ như IAP). Cùng với nguyên tắc đồng thuận,  đây là nguyên tắc khiến cho APEC trở nên khác với GATT/WTO. Tất cả chương trình tự do hoá và thuận lợi hoá thương mại của APEC không diễn ra trên bàn đàm phán mà do các nước tự nguyện đưa ra.

4/ Phù hợp với nguyên tắc của WTO/GATT: APEC cam kết thực hiện chế độ thương mại đa phương của WTO và không phải là một liên minh thuế quan, một Khu vực Tự do thương mại như NAFTA, AFTA.

Các nền kinh tế thành viên APEC và ngày gia nhập

  • Australia, 6-7 tháng 11/1989
  • Brunei Darussalam, 6-7 tháng 11/1989
  • Canada, 6-7 tháng 11/1989
  • Chile, 6-7 tháng 11/1989
  • People’s Republic of China, 12-14 tháng 11/1991
  • Hong Kong, China, 12-14 tháng 11/1991
  • Indonesia, 6-7 tháng 11/1989
  • Japan, 6-7 tháng 11/1989
  • Republic of Korea, 6-7 tháng 11/1989
  • Malaysia, 6-7 tháng 11/1989
  • Mexico, 17-19 tháng 11/1993
  • New Zealand, 6-7 tháng 11/1989
  • Papua New Guinea, 17-19 tháng 11/1993
  • Peru, 14-15 tháng 11/1998
  • The Philippines, 6-7 tháng 11/1989
  • Russia, 14-15 tháng 11/1998
  • Singapore, 6-7 tháng 11/1989
  • Chinese Taipei, 12-14 tháng 11/1991
  • Thailand, 6-7 tháng 11/1989
  • The United States, 6-7 tháng 11/1989
  • Việt Nam, 14-15 tháng 11/1998

Nền kinh tế Việt Nam đang trên đà phát triển cùng các thành viên kinh tế APEC, và chúng ta qua bài viết trên cũng đã hiểu thêm về APEC và mục tiêu hoạt động của APEC. Vậy hãy cùng nhau vì một Việt Nam tươi đẹp nhé!

Leave a Comment

Your email address will not be published.

Có thể bạn đã biết?

Hot News